ICT Spec คืออะไร? — มาตรฐาน มศอ. 4003 สำหรับอุปกรณ์เก็บ Log
ICT Spec คือชื่อที่วงการ IT ไทยใช้เรียกมาตรฐาน มศอ. 4003.1-2560 ของ NECTEC และเกณฑ์จัดซื้อของ MDES ดูที่มา ใครต้องใช้ และการแบ่งอุปกรณ์เก็บ Log เป็น 3 ประเภท
ICT Spec คืออะไร? — มาตรฐาน มศอ. 4003 สำหรับอุปกรณ์เก็บ Log
ICT Spec คืออะไร?
"ICT Spec" เป็นชื่อเรียกไม่เป็นทางการที่วงการ IT ไทยใช้เรียกเอกสารราชการ 2 ฉบับที่เกี่ยวข้องกันแต่แยกจากกัน ฉบับแรกคือ มศอ. 4003-1-2560 (ชื่อทางการ NTS 4003.1-2560) มาตรฐานทางเทคนิคของ NECTEC ที่กำหนดข้อกำหนดทั่วไปของระบบเก็บรักษาข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์ — การควบคุมการเข้าถึง การปรับเวลาอัตโนมัติ การป้องกันความถูกต้องของข้อมูล และระยะเวลาเก็บขั้นต่ำ 90 วัน มาตรฐานนี้เป็นมาตรฐาน NECTEC ไม่ใช่ มอก. (มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) — NECTEC เคยเสนอให้ สมอ. พิจารณารับรองเป็น มอก. อย่างเป็นทางการในอนาคต แต่ ณ ขณะที่ตรวจสอบล่าสุดยังไม่มีการประกาศรับรองดังกล่าว ฉบับที่สองคือ เกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานการจัดหาอุปกรณ์และระบบคอมพิวเตอร์ — บัญชีราคากลาง/คุณลักษณะที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (MDES) ปรับปรุงเป็นระยะ ๆ — และเอกสารฉบับนี้เองที่กำหนดการแบ่งประเภทและราคาทั้ง 3 แบบด้านล่าง โดยระบุ มศอ. 4003.1-2560 เป็นหนึ่งในใบรับรองที่ยอมรับได้
ง่ายๆ คือ ICT Spec = ข้อกำหนดขั้นต่ำที่อุปกรณ์เก็บ Log ต้องมี เมื่อจัดซื้อผ่านช่องทางราชการ ส่วนมาตรา 26 แห่ง พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ (พ.ศ. 2550 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2560) เป็นหน้าที่เก็บข้อมูลจราจรของผู้ให้บริการที่เข้าข่าย แยกต่างหากจากเกณฑ์จัดซื้อนี้
ทำไมต้องรู้จัก ICT Spec?
หน่วยงานราชการและองค์กรที่ต้องจัดซื้ออุปกรณ์เก็บ Log ตามระเบียบพัสดุ จะต้องระบุว่าอุปกรณ์ ผ่านมาตรฐาน ICT Spec หรือไม่ — ถ้าไม่ผ่าน อาจจัดซื้อไม่ได้
ใครต้องใช้ ICT Spec?
- หน่วยงานราชการ — จัดซื้อตามระเบียบพัสดุต้องอ้างอิง ICT Spec
- รัฐวิสาหกิจ — เช่น การไฟฟ้า, ธนาคารรัฐ
- องค์กรเอกชนขนาดใหญ่ — โดยเฉพาะที่ต้อง Audit โดยหน่วยงานภาครัฐ
- ISP และผู้ให้บริการ Internet — ต้องเก็บ Log ตามมาตรา 26 ส่วน ICT Spec ไม่ได้ถูกกำหนดไว้ในกฎหมาย แต่ใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงเลือกอุปกรณ์ได้
ประเภทอุปกรณ์ตามเกณฑ์ราคากลาง
เกณฑ์ราคากลางของ MDES แบ่ง อุปกรณ์จัดเก็บ Log File ระบบเครือข่าย ออกเป็น 3 แบบ ตามขนาดขีดความสามารถ:
| ประเภท | EPS (Events/sec) | เหมาะกับ |
|---|
| แบบที่ 1 | 1,000 EPS | SME, สำนักงานขนาดเล็ก |
| แบบที่ 2 | 7,000 EPS | องค์กรขนาดกลาง |
| แบบที่ 3 | 20,000 EPS | องค์กรขนาดใหญ่, หน่วยงานรัฐ |
สิ่งที่เกณฑ์ราคากลางกำหนดจริง ๆ
ตรวจสอบตรงกับคุณลักษณะพื้นฐานของเกณฑ์ราคากลาง MDES เอง (ฉบับเดือนธันวาคม 2568) — รายการขั้นต่ำของหมวดนี้สั้นกว่าที่หลายคนคิด:
1. การรวบรวม Log (Collection)
- เก็บ Syslog จากอุปกรณ์เครือข่าย — router, switch, firewall, VPN, server
- รวบรวมเหตุการณ์จากอุปกรณ์อย่างน้อย 3 ชิ้น (แบบที่ 1), 10 ชิ้น (แบบที่ 2) หรือ 15 ชิ้น (แบบที่ 3) แสดงผลในรูปแบบเดียวกัน
2. การจัดเก็บและความถูกต้อง (Storage & Integrity)
- ระบบ Hash Integrity ตามมาตรฐาน MD5 หรือ SHA-1 หรือดีกว่า — คำที่ใช้ในเกณฑ์ราคากลางเอง ไม่ใช่การกำหนด SHA-256 ตายตัว
- สำรองข้อมูลไปยังอุปกรณ์จัดเก็บภายนอก (Tape, DVD หรือ External Storage)
- จัดเก็บ log file ให้ถูกต้องตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ และผ่านการรับรองมาตรฐานความปลอดภัย log file เช่น มศอ. 4003.1-2560
3. การบริหารจัดการ (Management)
- บริหารจัดการผ่าน HTTPS, Command Line Interface และ SSH
นี่คือขั้นต่ำจริง ๆ ที่เกณฑ์ราคากลางกำหนด เกณฑ์นี้ไม่ได้ระบุความเร็วการค้นหา รูปแบบรายงาน อัลกอริทึมเข้ารหัสข้อมูล หรือ RBAC ไว้เลย — สิ่งเหล่านี้เป็นความสามารถที่ผู้ขายแข่งกันเพิ่มเติมเหนือขั้นต่ำ ไม่ใช่ข้อกำหนดของ ICT Spec ส่วนตัวเลข 90 วันยังคงถูกต้อง เพราะมาจาก พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์เอง (มาตรา 26) ซึ่งเป็นข้อกำหนดที่แยกออกไปต่างหาก
💡 zcrLog กับ ICT Spec
zcrLog ผลิตภัณฑ์ ICT1/ICT2/ICT3 ออกแบบตามขีดความสามารถของแต่ละ Type โดยตรง และให้มากกว่าขั้นต่ำที่เกณฑ์กำหนดไว้มาก:
| คุณสมบัติ | เกณฑ์กำหนดไว้ไหม? | zcrLog |
|---|
| เก็บ Syslog | ✅ กำหนด | ✅ RFC 5424 + RFC 3164 |
| Hash Integrity (MD5/SHA-1 หรือดีกว่า) | ✅ กำหนด | ✅ MD5 + SHA-256 |
| สำรองข้อมูลภายนอก | ✅ กำหนด | ✅ |
| เก็บ 90 วัน (ตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์) | ✅ กำหนด | ✅ ถึง 2 ปี |
| บริหารผ่าน HTTPS / CLI / SSH | ✅ กำหนด | ✅ |
| เก็บ SNMP Trap / Windows Event Log | ไม่ได้กำหนด | ✅ + API Integration |
| เข้ารหัสข้อมูล | ไม่ได้กำหนด | ✅ AES-128 |
| ค้นหา < 30 วินาที | ไม่ได้กำหนด | ✅ |
| RBAC | ไม่ได้กำหนด | ✅ |
| Audit Log ผู้ดูแลระบบ | ไม่ได้กำหนด | ✅ |
| เพิ่มเติม | — | Threat Analysis และ Detection Rule, AI Analysis, MITRE ATT&CK |
🎯 ดูรายละเอียด zcrLog →
วิธีตรวจสอบว่าอุปกรณ์ผ่าน ICT Spec
- ขอ ใบรับรอง มศอ. 4003.1-2560 จากผู้ขาย
- ตรวจสอบว่า ประเภท (Type) ตรงกับความต้องการ
- ตรวจ รายการทดสอบ ว่าผ่านครบทุกข้อ
- ดูวัน หมดอายุ ของใบรับรอง
📖 อ่านเพิ่มเติม: วิธีเก็บ Log ตาม พ.ร.บ. คอมฯ 2560
สรุป
ICT Spec — ทั้งเกณฑ์ราคากลางของ MDES และมาตรฐาน มศอ. 4003.1-2560 ที่เกณฑ์นี้อ้างอิง — คือมาตรฐานขั้นต่ำสำหรับอุปกรณ์เก็บ Log ที่จัดซื้อผ่านช่องทางราชการไทย zcrLog ผ่านขั้นต่ำของทุก Type และเพิ่มความสามารถด้านการวิเคราะห์ภัยคุกคามและ AI ที่เกณฑ์ไม่ได้กำหนดไว้
📞 ปรึกษาฟรี
แหล่งที่มา
บทความที่เกี่ยวข้อง
อ่านต่อเพื่อเปรียบเทียบแนวทางและลงรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง:
ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
อ่านรายละเอียด zcrLog เพื่อดูขอบเขตการใช้งาน ดูราคาที่เผยแพร่ได้ที่หน้าราคา และสิ่งที่ต้องเตรียมก่อนคุยกับพาร์ทเนอร์